CÁNH ĐỒNG TÂY NAM
(Viết ở f330, QK9)
Sacakeo(1) hát mãi lời tìm bậu
điệu hoài lang lênh đênh sóng nước
biên ải gọi mùa trăng
soi bến sông
Chiều tím lục bình neo lòng bờ bãi
ngày đạn bom vọng về cuối cánh đồng
lúa đỏ rơi vào trầm tích
nỗi phù sa mênh mang lời châu thổ
con nước về
trắng một màu bông súng
Đỉnh pre-vihea(2) soi bóng người trai
hàng thốt nốt không điểm hết gương mặt
bao trái tim hòa nhịp sóng Mê Kông
con sóng vỗ bạc đầu chín nhánh
Cuộc hành quân dằng dặc trời sông nước
đêm lân tinh mờ tỏa Phú Cường
ai khâu vá lòng đá ngày trở lại
người cựu binh còn bạt núi đi tìm
Chuyện bảy núi lưu dấu buổi thao trường
những tân binh khuất sau nắng vàng điên điển nở
trong nhánh mù u cất giọng hò Miệt Thứ
nghiêng mái chèo tập kết bến sông
Thất Sơn ai vẫy gọi
dấu chân sư đoàn mẩy vàng chiêm nếp
cánh đồng biên giới thắm màu áo lính
đàn bò trắng leng keng tìm về sóc
bên nhịp vang vọng trống sadăm(3).
——–
1. Chim sáo.
2. Ngôi chánh điện chùa Khmer.
3. Trống của người Khmer sử dụng trong các lễ hội.
BÊN SÔNG
Tím thắt lục bình chiều bờ bãi
bìm bịp gọi mãi lớn ròng
và mù u đã rụng vàng lên bước tiền nhân
dòng Hậu Giang tha thiết vỗ về
Ai rao câu hò
ai đợi bên sông
nhánh tràm vừa đưa hương tiễn biệt
nhánh bần rung bật tiếng nỉ non
trăng vừa kịp tròn mùa con gái
thăng trầm rồi lại thăng trầm
người đến người đi dệt màu châu thổ
Bên sông
đời trăng bồi lở
mênh mang
hơi thở phù sa lắng đọng ngàn năm trước
cà ràng cháy rực khoảng trời
Ta vẫn đợi mùa trăng về bên sông
câu hát aday(1) rộn ràng sóc vắng
và đức tin bồi tụ nên sông nước đồng bằng.
——–
1. Hát aday: Lối hát “nói”, kết hợp giữa âm nhạc, múa và văn thơ, thường được trình diễn trong các lễ hội và nghi lễ gia đình của người Khmer.
TRĂNG SOI
Áng kinh bừng lên châu thổ
ngọn đuốc heo hắt soi mặt đồng bằng
ai mở lời cùng mùa trăng
đêm giáp hạt người đàn bà ngồi khóc
Người bám vào phù sa thuở hồng hoang
đi hết đời sông cùng thanh âm pưng pết(1)
dâu bể tròn vòng điệu rom vong(2)
Đêm trăng người đàn bà còn khóc
nhìn chằm chằm vào trăm năm đen trắng chiếc khăn
cho hạt mưa đầu mùa vụn vỡ lên khuôn mặt
mẹ còn dặm lúa dưới trăng…
——–
1. Pưng pết: Dàn nhạc ngũ âm (năm loại nhạc cụ) của đồng bào Khmer Nam bộ.
2. Rom vong: Điệu múa truyền thống mang tính cộng đồng và biểu diễn theo vòng tròn.
