Ở tuổi 85, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – Đại tá Nguyễn Thị Thảo lần đầu tiên chấp nhận để một người viết lần theo những nẻo đường khói lửa của đời mình. Người bà tin cậy gửi gắm không phải một cây bút chuyên biên niên chiến tranh, mà là nhà văn trẻ Tống Phước Bảo – người được đồng nghiệp trìu mến gọi là “hoa hậu văn chương” bởi đi thi cuộc nào cũng giành giải cao, và bởi sự chỉn chu, mềm mại, đầy nhân hậu trong cách kể chuyện.
Hơn nửa tháng trò chuyện liên tục, giữa những lát cắt ký ức vừa kiêu hãnh vừa đau đớn, Bảo đã nhận ra điều lớn nhất: hòa bình hôm nay là món quà được trả giá bằng máu, bằng tuổi xuân, bằng những bền bỉ âm thầm của thế hệ đi trước. Ngồi trước một nữ anh hùng từng trải qua hai lần bị bắt, từng chịu đựng những tra tấn vượt ngoài sức tưởng tượng, anh thấm sâu giá trị của từng câu chuyện mà mình được nghe.
Và chính từ cuộc gặp ấy, Tống Phước Bảo bước vào một hành trình mới của văn chương – nơi quá khứ của ông cha trở thành nguồn động lực để anh dấn thân vào tiểu thuyết, trở thành một Tống Phước Bảo “khác”: sâu hơn, dày dặn hơn, nhưng vẫn giữ nguyên tấm lòng biết ơn và sự tận tụy với độc giả luôn theo dõi mình.
Nhà văn PHAN ĐỨC LỘC đã có cuộc đối thoại cùng TỐNG PHƯỚC BẢO
– Anh có thể chia sẻ về cơ duyên được gặp Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – Đại tá Nguyễn Thị Thảo để chấp bút và hoàn thành cuốn sách rất dày dặn, công phu này?
+ Tôi đến với tác phẩm này là một nhân duyên. Trước tiên phải chia sẻ rằng, Anh hùng LLVTND – Đại tá Nguyễn Thị Thảo đã 85 tuổi và trước đó rất nhiều người muốn viết về cô, nhưng hầu hết đều chưa được cô nhận lời. Cô Sáu Thảo sống và phụng hiến đất nước bằng một sự âm thầm, giản dị. Vậy nên, khi tuổi đã cao và nhận được sự động viên từ chính đồng đội ngày xưa đã cùng cô chiến đấu, cô suy nghĩ mãi. Cuối cùng, sau nửa thế kỉ đất nước thống nhất, vì muốn truyền lửa cho thế hệ mai sau thêm quý trọng hòa bình và tận tâm cống hiến cho đất nước nên cô mới chấp nhận. Và, Công an Thành phố Hồ Chí Minh được cô tin cậy nhờ tìm người thích hợp để ghi lại một quãng đời anh hùng của cô. Thật biết ơn, trong số nhiều gương mặt được cân nhắc thì tôi được chọn.
– Cách để anh kết nối sự đồng điệu tâm hồn với nguyên mẫu nhân vật trong quá trình viết?
+ Khi gặp nhau, hai cô cháu đều có thể nói về nhiều thứ của vùng đất Bình Dương – nơi cô sinh ra và lớn lên, của Sài Gòn – TP.HCM – nơi cô hoạt động và công tác, cũng như miền Đông, miền Tây, các nơi mà cô đã đến trong những ngày hoạt động tình báo. Câu chuyện đất – người khi chúng tôi trao đổi khiến cả hai cô cháu hiểu nhau hơn. Từ đó, cô và tôi đã ngồi lại với nhau, câu chuyện nhẹ nhàng chảy tràn ra về một cuộc đời rất anh dũng. Tôi nghĩ mình may mắn bởi gặp được một nhân vật hay, và có duyên kể chuyện. Cách cô kể rất chân phương, dung dị, đậm nét bản tính miền Nam, nên tôi dễ bắt nhịp. Chính tôi bị cuốn vào câu chuyện của cô trong hơn nửa tháng ngồi trò chuyện, mỗi lần như vậy là từ 4 đến 6 tiếng đồng hồ, mà chưa bao giờ thấy mệt mỏi.
– Lắng nghe những câu chuyện “đánh án” của cô Sáu Thảo, anh cảm nhận được thêm điều gì về sự hy sinh của thế hệ cha ông đi trước trong công cuộc bảo vệ đất nước?
+ Nói thiệt lòng là có những khoảnh khắc cô kể, tôi bật khóc. Nhưng khi ngồi cùng một nhân chứng, một nữ anh hùng đã sống và chiến đấu từ năm 16 tuổi, từng bị bắt hai lần và nếm trải nhiều sự tra tấn rất kinh hoàng, tôi tin ai cũng sẽ dậy lên trong lòng mình một sự xúc động đặc biệt. Đôi khi tôi mường tượng ra được những nhục hình mà cô phải chịu đựng khi bị bắt. Hoặc tôi hồi hộp theo những lần cô đấu trí cùng địch để hoàn thành những nhiệm vụ cấp trên giao. Tôi càng thấm thía hơn rằng, mình sống trong thời đại hòa bình, trong những sự phát triển hôm nay quý giá biết chừng nào! Thậm chí, tôi từng hỏi, liệu mình sinh ra vào thời chiến ấy, mình có dũng khí và nghị lực được một phần như cô không?
– Ai tiếp xúc với anh đều ngạc nhiên bởi vốn sống vô cùng thâm trầm, sâu sắc, những trải nghiệm giàu cung bậc cảm xúc. Vậy nên, đã đến lúc Tống Phước Bảo bắt đầu với tiểu thuyết?
+ Tôi may mắn được đi nhiều, và bản thân lại có tính hay tìm hiểu, gom mọi thứ vào tâm trí mình, như một kiểu ủ rượu. Tôi cất đó. Đến khi cần thì lại lôi ra mà viết. Tôi cũng phải cảm ơn những độc giả của mình, vì chính họ đã cho tôi thêm niềm tin để tôi từng chút một phấn đấu trên đường văn. Họ mua sách, phản hồi về tác phẩm của tôi. Thậm chí họ buồn vui cùng nhân vật tôi viết ra. Họ cho tôi thấy giá trị mà con chữ mà mình trải ra trên trang văn. Từ đó, tôi luôn dặn mình phải khai phá con đường văn chương độc đáo hơn. Vừa hay, tôi cũng bắt đầu hứng thú với tiểu thuyết. Tôi hy vọng, ở tiểu thuyết, mình sẽ là một Tống Phước Bảo rất khác. Khác nhưng không xa lạ với độc giả yêu quý mình.
