Phan Đức Lộc (sinh năm 1995, quê Nghệ An) là nhà văn, nhà thơ trẻ thuộc Hội Nhà văn Việt Nam. Anh sáng tác ở nhiều thể loại như thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, tản văn và văn học thiếu nhi. Gắn bó với quê hương xứ Nghệ và vùng đất Tây Bắc, đặc biệt là Điện Biên, Phan Đức Lộc đã đưa vào tác phẩm những nét đẹp văn hóa, thiên nhiên và con người miền núi. Thơ anh giàu nhạc tính, giàu hình ảnh biểu tượng, kết hợp giữa hiện thực và cảm hứng lãng mạn, tạo nên những suy tư sâu sắc về tình yêu, ký ức và thân phận con người.
Ba bài thơ Thị trấn ngủ quên, Hát cho người cũ và Cây gạo mất trí tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Phan Đức Lộc. Nếu Thị trấn ngủ quên mở ra một không gian miền núi huyền ảo, thấm đẫm chất mộng và nỗi hoài niệm, thì Hát cho người cũ là khúc hát da diết về tình yêu, sự chờ đợi và mất mát. Trong khi đó, Cây gạo mất trí lại là những suy ngẫm giàu triết lí về thời gian, ký ức và quy luật tồn tại của đời sống. Cả ba bài thơ đều thể hiện khả năng sáng tạo ngôn từ độc đáo, sức liên tưởng phong phú và chiều sâu cảm xúc của nhà thơ trẻ.
THỊ TRẤN NGỦ QUÊN
Thị trấn mang tên một loài hoa không quả
Chiều lan man vân khói lạc trời
Những dấu chân chảy trên ngàn dấu lá
Tàn hoàng hôn mang nhóm bếp nhà người
Ô cửa sổ trổ về vực núi
Mùa nộc thua làm tổ cành cong
Cây mọc thẳng dưới xiêm mây trễ nải
Và cơn mưa rơi xuống vòng vòng
Biết đâu hồ mở lòng
Trăng tan nghiêng sóng nước
Tóc em chín rụng thành dòng
Trôi về xa xanh phủ dụ
Chàm chạm những trầm luân của Trịnh:
“Một cõi trăm năm, một cõi đi về”(1)
Thiêm thiếp cỏ dưới chân nhà thờ đổ
Quên tuổi mình trong ngày gió thênh thênh
Thoáng nữa, cuốn sách nâu mở ngỏ
Đàn thạch sùng nhặt chữ ăn năn
Loài hoa xuân hoá thân từ đuôi cáo
Nở xuyên đêm càn cạn cõi người…
1. Ca từ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
HÁT CHO NGƯỜI CŨ
Người đi như xoáy gió
dốc chín khoanh con ngựa trắng lạc đường
gốc lềnh si, chiều chiều, em đứng đó
hát cho người, em vẫn còn thương…
Tiếng hát bay lên đỉnh núi Xá Nhè
tiếng hát bay về cổng trời mây phủ
núi mệt rồi, núi nghiêng đầu ngủ
mây mỏi rồi, mây chẳng buồn trôi…
Em cũng mỏi, nước mắt em rơi
hoa mỏi không, sao hoa rụng cánh?
sợi lanh rối thương khung cửi lạnh
người đi rồi, em dệt áo cho ai?
Mái nhà em, cỏ mọc xanh rờn
hàng rào đá, lỗ hổng chưa liền sẹo
em chẳng rõ quả pao tròn hay méo
người đi rồi, em biết ném cho ai?
Gốc lềnh si, em đứng đó, chiều chiều
dốc chín khoanh lượn vòng mải miết
như xoáy gió, người đi biền biệt
người đi rồi, em sẽ hát cho ai?
CÂY GẠO MẤT TRÍ
Những đoá hoa gắp lửa bỏ lên mình
Dưới mặt sông trăm ngọn đèn cháy ướt
Toả loang loang khói lạnh chân thuyền
Cây gạo già chập chờn mất trí
Sang tháng tư giấc mơ trồi lên
Kí ức gom tàn nhớ nuôi quên
Ngày rất mây mà cây rất khát
Cơn mưa qua vắt rỗng trời chiều
Không tắt mòn mùa hoa đượm rực
Hoa cháy lòng cây thành gỗ mục
Sông luân hồi sóng vỗ ngược theo trăng
Đời sông chảy nghiêng, kiếp cây mọc thẳng
Nghĩ mình nông, sông uốn dòng bảy khúc
Trong lòng nước hoài thai trăm đốm lửa
Vừa lung linh, vừa sắp sửa suy tàn…
