44. THƠ DỰ THI CỦA NGUYỄN HỒNG MINH

Tham dự Cuộc thi thơ Xuân Mới, tác giả giới thiệu chùm thơ “Lễ hội tình yêu nơi đại ngàn Trường Sơn” và “Nhà Rông vui hội mở cồng chiêng”. Các tác phẩm khắc họa sinh động không gian văn hóa Tây Nguyên, tái hiện lễ hội mùa xuân, phong tục, tín ngưỡng và tình yêu đôi lứa của đồng bào các dân tộc Trường Sơn trong giọng thơ khoáng đạt, giàu chất sử thi và nhân văn.
Nguyễn Hồng Minh (sinh năm 1948) là nhà thơ, nguyên Đại tá – Bác sĩ. Thơ ông gắn bó bền bỉ với đề tài con người và văn hóa các dân tộc thiểu số, đặc biệt là vẻ đẹp nguyên sơ, chân thành của đời sống đại ngàn.
——

LỄ HỘI TÌNH YÊU NƠI ĐẠI NGÀN TRƯỜNG SƠN

Cây trên rừng đâm nụ nở hoa
Rượu cần thơm trong vò ủ kỹ
Con chim Cu Rốc* tìm quả chín trên cây
Líu lô Sa Tan* gọi nắng về mở hội
Lúa trên nương vàng đồi gặt mới
Điệu khèn rung trống vang gọi bầy
Cây nêu trồng ngọn vươn nắng đợi
Khói nhà sàn mùa xuân hương bay…
Lễ Po Ngoót hội này
Người Cờ Tu cúng Giàng
Mong thần núi thần sông phù hộ
Con gái con trai bếp hồng đỏ lửa
Núm chiêng vồng
Ngực em
Lúng liếng trao cần rượu say nhau
Chúng mình ưng bụng
Cha mẹ thuận gật đầu
Lễ vật nhà anh sắm đủ
Vòng cổ đeo ánh bạc khoe trời
Hạt cườm tay sắc mầu lấp lánh
Con dao rừng mài khe sắc lạnh
Váy áo xinh hương vải rừng xanh…
Em đi ngủ Duông* cùng anh
Chúng mình dựng cái lều xa bản
Suối nước sâu,chọn cây rừng bầu bạn
Thử lòng nhau qua hội mùa xuân
Em như đóa hoa Pơ Lang* trắng ngần
Anh như con ong đi tìm mật ngọt
Chúng mình hẹn thề trao lời câu hát
Hoàng hôn rừng choàng lửa lứa đôi…
Đêm sáng trăng Giàng chứng kiến rồi
Mình giữ nhau trong như dòng suối
Làng phạt nặng đôi lứa nào…có tội
Ta về cùng nhau lễ tạ mẹ cha
Lễ hội Pơ Ngoót bản xa
Duyên mình chắc như dây mây bện lại
Trống,cồng chiêng… Âm vang lửa trại
Lũ trai gái bản mình vũ khúc tình yêu…
Ngàn đời nay vẫn vậy
Lễ Po Ngoót đắm say bản chiều
Rừng đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ
Người Cơ Tu chân thành, giản dị
Dũng cảm thật thà như hạt lúa, củ khoai
Chúng mình ưng cùng ngủ Duông anh nhé
Hội mở rồi mùa Xuân trẻ sinh sôi
* Lễ Hội Mùa Xuân Pơ Ngoót Chỉ có ở một số tộc,sống trên đại ngàn Tây Nguyên,trong đó người Ca Tu,Hạ,Phương,Ca Tang sống trên dẫy Trường Sơn thuộc Huyện Đông Giang,Tây Giang Tỉnh Quảng Nam,A Lưới,Phú Lộc,Tỉnh Thừa Thiên Huế,có phong tục Ngủ Duông.Khi hai người con trai,con gái,đã có tình ý,được cha mẹ bên gái chấp thuận,nhà trai mang lễ vật đến nhà xin cha mẹ người con gái cho ngủ Duông.Đôi trai gái di xa bản dựng lều ngủ chung,từ vài ngày tùy theo đôi lứa.Tất nhiên làng sẽ phạt rất nặng nếu đi quá giới hạn.Đây là tục lệ văn hóa nhân văn và đáng trân trọng vẫn được bà con bảo tồn đến ngày nay
*Hai loại chim thường sống ở Tây Nguyên

NHÀ RÔNG VUI HỘI MỞ CỒNG CHIÊNG

Đã lâu lắm rồi
Anh không trở lại đại ngàn thăm em
Thăm ngọn núi Chư Yang Lây, Chư Pah* mùa này thay áo mới
Rẫy nghỉ mùa buôn làng mở hội
Nhà rông lửa bừng
Khói bay cao quấn quýt trời mây
Vòng tròn xoay trống chiêng nẩy đầy
Tiếng khèn vang gái trai nhún nhẩy
Rượu cần cong má em đỏ dậy
Đàn đá ngân trâu tế vẩy tai…
Này ngực vồng lúng liếng mắt nai
Vòng nở tràn người rung hoa lắc
Ngọn nêu cao đuôi nheo ngũ sắc
Bước chân tròn nhịp vỗ lửa reo
Cha mẹ ưng mình ra suối tắm treo*
Da trắng hồng nước trong thác nhẩy
Đàn cá thia lia rỉa chân vui đấy
Em thẹn thùng
Ngực anh săn đầy vầng sóng chở che…
Già làng châm Đăng Ku hót* khói leo
Rượu Tà Vạt *ngả nghiêng chiêng ché
Mặt đỏ hây hây
Lũ con gái, con trai say nhau bầy nghé
Đăng Ku té* nâng cần tràn ché rượu thơm
Em yêu mặt trời, yêu đại ngàn Trường Sơn
Em sẽ chờ anh
Dù tóc trắng như hoa Pơ lăng*, Kơ Nia nở rộ
Như con chim Lang bi Lang* ríu rít hót bầy
Đôi Cu Rốc* thủy chung xây tổ
Vòng bạc trắng đeo cổ tay chỉ đỏ
Hết mùa lúa nương em sẽ bắt làm chồng*…
Anh đã xa Tây Nguyên bao năm tháng mặn nồng
Đại ngàn Trường Sơn lá thay mầu núi đỏ
Nhớ em Kan Lym chàng trai Ku Tó
Nhà Rông xuân về rộn tiếng cồng chiêng…
*Là tên ngọn núi thuộc vườn quốc gia tỉnh Đắc Lắc
*Tên gọi một loại tẩu hút thuốc và tên loại rượu ẩm thực dân tộc Cơ Tu
*Loại hoa đặc hữu rừng Tây Nguyên giống như hoa Đại
*Các loại chim rừng đặc hữu Tây Nguyên