1. Văn chương có nhiều thứ lắm. Có thứ văn chương hành nghề kiếm sống, có thứ văn chương sửa mình, có thứ văn chương trốn đời, trốn việc. Lại có thứ văn chương làm loạn.
2. Nhà văn phải là người nhân từ, phải là người nhân nghĩa, nhân văn…
3. Văn chương phải bất chấp hết. Ngập trong bùn, sục tung lên, thoát thành bướm và hoa. Đó là chí thành.
4. Tôi đặt cái đẹp lên đầu gối, tôi thấy nó cay đắng quá và tôi nguyền rủa nó.
5. Tác phẩm dù hay ho đến đâu đi chăng nữa, nhà văn cũng sẽ hiện ra trước mắt chúng ta như một người nông nổi, một người nông nổi hết sức đáng thương, một kẻ bất hạnh – nhưng tốt bụng.
6. Công việc viết văn vốn rất nhọc nhằn, phức tạp, lại buồn tẻ nữa.
7. Thẳng bé mơ hồ hiểu rằng học đòi văn chương là nó bước vào một cõi mà ở đấy, nó không thể nương tựa vào bất cứ thứ gì, ngoài bản thân nó.
8. Có mấy loại người làm thơ?
Loại một, chắc chắn là các thiên thần. Họ vụt đến, vụt đi và để lại những bài thơ, những câu thơ thiên thần…
Loại hai,là thơ của những người khởi nghĩa, của lửa, của những nhà cách mạng xã hội! … Khởi nghĩa với cả tình yêu, với đàn bà, với cái ác, cái tẻ nhạt, cái tầm thường, cái dung tục… với khá nhiều thứ – để biểu dương cái chí…
Ngoài thơ loại một, loại hai là gì? Là loại ba: là phản thơ, là vi khuẩn, là mầm thơ, là “những tìm tòi” – đa phần viến vông, suy đồi, điếm đáng, đểu, say rượu, đa dâm, hạ lưu…
(trích từ các tiểu luận văn học của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp)
