Chùm thơ dự thi của Phùng Văn Khai triển khai từ chất liệu lịch sử, gia đình và nguồn gốc dân tộc, đặt con người trước những lựa chọn đạo lý, bổn phận và trách nhiệm cá nhân.
Tác giả hiện là nhà văn, Phó Tổng Biên tập Văn nghệ Quân đội, từng nhận nhiều giải thưởng văn học của Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương và Giải Cây bút vàng Bộ Công an. 
LỜI TRỌNG THỦY
Giếng cũ còn đây đâu người cũ?
Ta cần chi ngọc để thêm đau?
Vương nghiệp để đâu trong miệng thế?
Khối tình khuya sớm chết trong nhau.
Nàng hỡi ta sao mà biết được?
Giếng sâu kia thăm thẳm cha đào
Và càng chẳng bao giờ thấy trước
Ta với nàng rồi sẽ về đâu?
Chỉ biết tim yêu là dâng hết
Lẫy nỏ kia thật – giả do người
Nước mất tội riêng chi lẫy nỏ?
Ta với nàng một món đồ chơi.
Một món đồ chơi trong miệng thế
Đã nghìn năm dằng dặc chưa thôi
Oan nghiệt nghìn năm thân ngọc sáng
Từng giọt mát lành nước giếng thơi.
Ta dù cam phận trong miệng thế
Tuyệt chẳng cam tâm nỗi oan nàng
Mặc kệ mưa nguồn cùng chớp bể
Ta đành tự vẫn dưới trời oan.
Dưới trời oan ta đành tự vẫn
Mà có xong đâu nỗi hận thù?
Ngai vàng giá lạnh người có thấu?
Một khối tình oan suốt thiên thu.
Nàng hãy nói gì đi, hãy nói
Vết thương sâu ta gắng chắp lành
Trách gì lưỡi kiếm kia oan nghiệt?
Máu người trong cát trắng, biển xanh.
Nàng đã lặng im như khối ngọc
Hai ta trở lại Cổ Loa thành
Nàng đã khuất, ta theo nàng khuất
Ta sống sao đây được một mình?
Nhưng một mình ta xin chịu tội
Cha làm con chịu trách chi ai?
Nghiệp bá vương bàn gì ruột thịt
Thân ta cam phận xuống tuyền đài.
Nhưng Mỵ Châu nàng, sao trời nỡ?
Cha thua mưu sao chém con mình?
Để lại nỗi đau cho hậu thế
Ta hỏi trời cao chỉ lặng thinh?
Mỵ Châu nàng hỡi! Thôi đành vậy!
Tình đôi ta duyên kiếp thiên thu
Nước giếng Loa thành soi trăng lạnh
Trai kia ngậm ngọc đến bao giờ?
THƠ VIẾT CHO MÌNH
Đêm ấy Noel đêm rét buốt
Một ánh mặt trời tắt trong đêm
Ta lặng lẽ cất tờ lịch nhỏ
Trong tiếng Nam mô dưới ngọn đèn.
Cha mới vừa đây bàn tay nắm
Mẹ vẫn chung chăn ủ ấm người
Mười tám ngày liền cha không nói
Đến lúc người đi chẳng biệt lời.
Bài học lặng im cha truyền lại
Từ ngọn nguồn bãi bể nương dâu
Oan khiên dễ gì đâu tháo cởi?
Căn dặn gì đây với muôn sau?
Trong đám tang cha bao khuôn mặt
Bạn thợ cày cũng chẳng còn ai
Đồng đội chiến trường xanh cỏ cả
Người đông mà thân thuộc mấy ai?
Ai cũng vậy thôi riêng thân phận
Ai nào thay được kiếp ai đâu?
Cha im lặng thế, con biết thế
Vôi trắng ngang từng những thân cau.
Những thân cau lặng im trong gió
Lá trầu từng chiếc lặng im xanh
Người đến viếng cha từng nhóm một
Từng bàn chân chậm chậm vòng quanh.
Cha đi thanh thản trong hương khói
Mắt người trong di ảnh nhìn ra
Ai rồi cũng tới giờ khắc ấy
Cỏ cây vẫy gọi cánh đồng xa.
Và ta thêm hiểu ngày thứ nhất
Hiểu lặng im muôn nỗi quan hà
Hiểu ta hữu hạn đời vô hạn
Từ những lặng im ánh mắt cha.
Và ta càng hiểu thêm gió lạnh
Cây đã vì đâu chịu tang mình
Hiểu lặng im mới là vô tận
Hiểu suốt đời cha chỉ lặng thinh.
Ta sao có lúc hung hăng quá
Vung tay, to tiếng những tượng đài
Tranh khôn với khắp người thiên hạ
Nào biết kiêng dè với một ai.
Công danh bát mẻ khinh khoai sắn
Tiền tài dăm cắc bỉ Đông – Đoài
Cua cá trong nồi giương vây vảy
Cha càng im lặng, nói cùng ai?
Rồi tự mình ta trên đường lớn
Tiền hô hậu ủng cũng vui tai
Ti vi phát biểu càng hăng lắm
Cha vẫn lặng thầm bóng hôm mai.
Cứ mãi thành quen thành thói sống
Ông kia, bà nọ, phải thế này
Cha thì vẫn ở trong làng nhỏ
Vẫn lặng thầm không một mảy may.
Những mùa đông đi qua đều đặn
Ta vẫn định kỳ nhớ về cha
Người con gần quá sao xa quá?
Mấy lần cha đã định nói ra.
Mà nói gì đây? Làm chi nhỉ?
Những đứa con ruột thịt của mình
Công danh, tên tuổi trong xã hội
Biết nói gì đây? Chỉ lặng thinh.
Cứ thế ngọn đèn dần lụi bấc
Tuổi ngót chín mươi tuổi ông trời
Rồi lặng lẽ cha đi, im lặng
Con kề bên chẳng nói một lời.
Đêm Noel ấy, đêm rét buốt
Còn điều gì cha chưa nói ra?
Chỉ thấy thẳm sâu nơi khóe mắt
Khép lại rồi, giọt lệ rịn ra.
Trong tiếng Nam mô a di Phật…
(Mà các con đã sẵn lập trình)
Cha nằm yên đó, trong im lặng
Từng dòng thơ con khóc riêng mình.
TA TỪ NGUỒN CỘI
Ai người tuyệt vọng, ai hy vọng?
Ta có lỗi gì trong mưa bay?
Cơm áo đổ thừa cho ai được?
Bàn tay sấp ngửa vẫn bàn tay.
Lòng tốt để nhầm nơi nanh nọc
Anh hùng quấn quýt tiểu nhân say
Gươm báu tuốt rồi khôn tra lại
Cổ Loa thành lạnh gió heo may.
Tổ tiên ta từ ngày thứ nhất
Đã chia nhau xuống biển, lên rừng
Trang thơ ta viết dòng thứ nhất
Nỗi buồn thương chất chứa, mênh mông.
Kẻ ở trên rừng thuần thú dữ
Thú dữ kia có oán con người?
Hổ vằn da, người vằn trong bụng
Vì lẽ gì đây, thế nhân ơi?
Người xuống biển xăm mình sóng dữ
Những giao long, hà bá kiêng dè
Thuyền đắm thân trôi về đất cũ
Ngọn gió sông chiều cũng sắt se.
Quân vương cũng chân trần áo cộc
Biết thương người như thể thương thân
Mà vẫn thua mưu ngày mất nước
Thiên thu lệ ứa đỏ sông Hồng.
Đất nước ngày đêm trên ngọn sóng
Bão lửa không ngừng cuộc can qua
Tam tuế nhi đồng thành Ông Gióng
Là nói gì đây với chúng ta?
Tranh khôn tranh với người thiên hạ
Gà chung bụng mẹ cũng thấp cao
Nói gì xương trắng phơi đồng nội?
Suốt mấy trăm năm vẫn thét gào.
Manh áo cha nhường con khâm liệm
Thân vùi cát ẩm bãi sông quê
Mà thành tiên thánh trong sử sách
Tục ngữ, ca dao vẫn vọng về.
Từ những cội nguồn dâu bể ấy
Lời ru, câu hát tổ tiên ta
Từ những đình, đền, chùa, miếu ấy
Thêm mỗi ngày ta lớn khôn ra.
Bưng bát cơm thơm ngày giáp hạt
Mồ hôi đổ xuống cánh đồng làng
Tay cầm lá phiếu ngày Độc lập
Là tự đời ta đã sang trang.
Bước qua nỗi triệu người chết đói
Theo nhau về dựng lại xóm làng
Chữ đánh vần i, tờ… đuốc cháy
Đã qua rồi lỡ bước sang ngang.
Nào ai muốn vào cơn binh lửa
Nghìn năm tiên tổ đến hôm nay
Buốt cánh hoa rơi trong sách sử
Những khoảng trời cao mây trắng bay.
Ta ao ước một bông lau trắng
Nơi biên cương vó ngựa trăng tà
Ta ao ước thành thùng thuốc súng
Đem thân mình chắn sóng biển xa.
Ta ao ước một bông hoa bưởi
Lời yêu thầm trong chiếc khăn tay
Trường Sơn mấy nghìn ngôi mộ trắng
Thoang thoảng chiều xuân hương bưởi bay.
Đất nước liền cành liền khúc ruột
Những mẹ chờ con chẳng trở về
Những vọng phu trong làng xóm nhỏ
Tiếng chuông chùa mòn vẹt chân đê.
Mái nhà rơm rạ sao rơi xuống
Canh cua cà pháo cũng sum vầy
Vẫn cánh đồng làng con trâu ấy
Cha ông truyền lại đến hôm nay.
Ta phải sống như người còn sống
Mặc giáo điều, khinh suất, thị phi
Bao nhiêu xương máu người nằm xuống
Có lẽ nào ta ngoảnh mặt đi?
Bàn chân dẫm lên chông mác nhọn
Máu cũng vì ta đỏ lá cờ
Lá cờ cũng đỏ từ nguồn cội
Ông bà cha mẹ tổ tiên ta.
Ngày mới đã sang mùa mới đến
Sông núi ngoài kia cũng chuyển mình
Có lẽ nào ta còn im lặng?
Mà không hét lớn cuộc hồi sinh.
