ÂM BINH VÀ LÁ NGÓN: CHƯƠNG 9

Hai mươi chín tết. Lý Chinh say rượu từ bữa trưa. Lý Đái cũng say chả kém. Hai anh em cùng mất vợ, chỉ cách nhau vài tháng. Lấy ai để an ủi ai? Thế nên cả hai đều mượn rượu, mượn cái say để tự an ủi nhau.
Ngày xưa, người Mông vùng Mường Thàng thường ăn tết cả tháng mười một, hết nửa tháng chạp mới thôi. Mấy chục năm gần đây, người Mông cũng ăn tết Nguyên Đán như người Kinh rồi. Nhưng thiếu người đàn bà trong bếp là tết thiếu bánh ngô nếp non, thiếu rượu móc. Vì rượu móc làm cầu kì hơn cả rượu ngô, rượu thóc và rượu tam giác mạch. Những cây móc tơ trạc bảy đến mười năm tuổi, phần thân phía ngọn thường có một lượng bột khá lớn. Sau khi xả thân cây móc, vạc bớt phần vỏ cứng thì đến phần lõi mềm. Phần lõi có chứa bột, nước và đường, người ta dùng dao chẻ ra, băm nhỏ rồi cho lên đồ chín. Sau đó để nguội và rắc men, trộn đều, ủ kín. Trời nắng ấm thì từ năm đến bảy ngày. Trời giá rét thì bảy đến mười ngày thì men ngẫu, cho lên nấu, chưng cất lấy rượu y như nấu rượu thóc. Tuy nhiên rượu móc nhạt, êm, ngọt, phụ nữ, người già rất thích.
Tết này nhà Chinh và nhà Đái không có rượu móc, không có bánh ngô nếp, không có chừ nú để tiếp khách. Chinh không buồn vì thiếu những thứ ấy. Mà buồn vì nghĩ ở nơi nào đó, Mỷ đã bị giết hại. Cũng kể từ khi vợ mất tích, Chinh sinh ra hay nghi ngờ những kẻ từ bên kia bên giới sang chơi. Chúng anh em ngọt ngào như rượu móc nhưng biết đâu đấy, có thể chúng lại bắt Mỷ để buộc Chinh phải làm theo ý đồ của chúng. Ý đồ của chúng thì Chinh đâu có lạ. Vì cũng là người Mông cả thôi. Chinh đã sang Kiều A tìm vợ cả chục lần rồi mà không có tăm hơi. Ở Ngải Thầu, việc con gái Mông, con gái Dao lấy chồng Kiều A đã trở nên quen thuộc, và việc con gái mất tích bố mẹ không được đồng bạc hay lít rượu nào cũng đã xảy ra. Lần trước, trong bữa rượu ở nhà Chinh với Thào Sán Sẻn và Mã Thi Lục, thằng chồng con Mo có gợi ý về một việc làm ăn nhàn hạ mà nhanh giầu, Đái đã gạt đi. Sau khi lên núi gặp bộ xương khô về thì vợ Đái ốm. Đái đi chợ Ngải Thầu và nhận được thuốc do chồng Mo gửi cho. Vợ Đái càng uống bệnh càng nặng, rồi nó chết. Những việc này Chinh có kể cho chị gái nghe nhưng chị gái Chinh khuyên là nên giữ kín, vì chính quyền không thể giúp đỡ Chinh được trong cái hoàn cảnh khốn khó này.
Đái đã được con Su dìu về. Từ khi mẹ nó chết. Nó thay mẹ làm cái việc dìu bố về từ những cuộc vui buồn bí tỉ. Còn lại một mình Chinh trong buổi chiều ắng lặng. Hai đứa con lớn của người vợ trước, một đứa có bạn trai và xin đi chơi, một đứa về bà ngoại. Ba đứa bé thì đang ngồi nghịch mấy con búp bê Chinh mua từ chợ phiên về. Chinh đang chống tay gà gật thì có tiếng bước chân người đi vào nhà. Chinh mở mắt ra. Trước mắt Chinh là Páo. Páo biết Chinh không ưa mình nhưng vẫn ngồi xuống ghế và với chai rượu, tự rót ra bát. Chinh đã uống quá nhiều nên không còn đủ tỉnh táo, buột lời hỏi Páo:
– Thằng Vần lại nói với mày cái gì à?
Páo hơi ngạc nhiên nhưng vẫn gật đầu:
– Ừ, Vần đã kể hết!
Chinh cười, thái độ tỏ ra đề phòng:
– Ai lại tin thằng nghiện!
Páo chớp thời cơ, tấn công luôn:
– Nó nói cũng đáng tin đấy. Thế anh thì sao?
Chinh mỉm cười:
– Chả sao cả. Tao chả có tội tình gì. Bạc thì thằng Đái đã đòi về. Thằng Lẩu không trả, đâu có được, phải không cán bộ?
Páo khôn ngoan, lựa lời:
– Lẩu mà còn tiếp tục hành nghề mê tín dị đoan là sẽ bị xã phạt. Phạt rất nặng đấy!
Chinh cười cười, giơ bát rượu lên, chạm vào bát của Páo và nói.
– Mày cứ yên tâm, tao biết bụng nó mà!
Páo rút từ túi áo ngực ra một tấm hình cô gái trẻ người Dao đỏ đưa cho Chinh và hỏi:
– Anh có biết người này không?
Chinh cầm bức ảnh cô gái, ngắm nghía một lúc thì nói:
– Hình như nó người Tả Chải, nhưng không rõ là con nhà ai. Nó có đến nhà tao một lần.
Páo hỏi ngay:
– Cô ta đến nhà anh có việc gì?
Chinh thở dài:
– Nó gặp Mỷ thôi mà, hỏi mua gì đó. Tao về thì nó cũng về luôn nên không hỏi.
Páo tiếp tục:
– Cô ta đến lâu chưa?
Chinh có vẻ ngẫm nghĩ một lúc rồi mới trả lời:
– Trước khi Mỷ bỏ đi một phiên chợ!
Páo uống hết bát rượu, hỏi han thêm mấy câu rồi ra về. Đàn ông ở Mùa Sán có tục thế, những ngày trước tết dài dằng dặc, thường tự đến nhà nhau, thấy rượu là uống, thấy thịt là ăn, không cần mời, không cần chúc tụng. Nhà nào có nhiều người tự đến là nhà ấy có năm mới may mắn, nhiều việc tốt.
Chinh cứ lảm nhảm nói gì đó một mình, vì hắn tưởng Páo còn ngồi đó. Đến khi con mèo lao vào mâm cơm cắp đi một miếng thịt mỡ thì Chinh mới choàng tỉnh. Tết đến, nhà nào, dù nghèo hay giầu cũng mổ một con lợn làm cỗ, trước là để cúng tổ tiên và thần linh, sau là tiếp khách. Không có vợ, Chinh bán con lợn to, mổ con lợn nhỡ chừng ba chục cân. Thịt vẫn treo dưới bếp, chưa chế biến gì cả. Nỗi chán nản khiến Chinh muốn buông xuôi mọi thứ. Nếu là lúc bình thường, tỉnh táo, Chinh đấu lý với Páo ngay, bao giờ Páo cũng thua. Cái hồi Páo còn là công an viên, Chinh từng ví Páo như con chó săn, mà Páo không để bụng. Rồi từ khi Páo lên phó trưởng công an xã, Chinh thấy ngài ngại thế nào ấy. Ở Ngải Thầu này, ngay cả ông chủ tịch xã Chinh cũng không ngán. Người mà Chinh vừa sợ, vừa nể, vừa ngại đối diện chính là cán bộ Sử. Ở Sử toát lên một sự chững chạc, đàng hoàng hiếm thấy. Bởi lẽ Sử đã qua môi trường quân ngũ. Cũng bởi lẽ Sử trưởng thành trong một môi trường khá là phức tạp. Ở Mường Thàng, Ngải Thầu luôn là vùng bức bối về tệ nạn. Nào là ma túy, nào là buôn lậu, nào là mê tín dị đoan, nào là trộm cắp, rồi mua bán trẻ con, phụ nữ. Cũng bởi Ngải Thầu nghèo nhất huyện và Mùa Sán lại nghèo nhất Ngải Thầu. Chinh nghe cán bộ nói, hình như Mường Thàng là huyện nghèo nhất tỉnh thì phải. Và còn nằm trong số những huyện nghèo nhất cả nước. Thế chẳng hóa, Mùa Sán là thôn bản nghèo nhất trong cả tỉnh à? Chẳng những nghèo mà còn lạc hậu, thấp kém cả về nhận thức, u mê về văn hóa. Thào Sán Sẻn từng nói, trong con người Chinh có dòng máu của thổ phỉ, của thành phần nổi loạn, anh hùng, không chịu khuất phục. Chinh biết nó đang kích bẩy Chinh nhưng kể ra nó nói cũng đúng. Chỉ có một điều nó sai là nó không biết tính Chinh. Chinh là kẻ không thích làm theo sự sai khiến của người khác. Kể cả việc đó là đúng. Khi biết Páo đã về, Chinh đứng dậy, ra chum lấy gáo múc một gáo nước uống gần cạn. Nước lạnh làm cái đầu Chinh tỉnh ra. Chinh cố gắng nhớ lại cuộc trò chuyện, để xem mình có lỡ lời gì không. Nhưng hình như là không. Dù say thì Chinh cũng vẫn biết chỗ để dừng lại. Hình như con bé ấy, cái con bé trong bức ảnh mà Páo đưa cho Chinh ấy, có liên quan đến vợ Chinh thì phải. Tại sao Páo lại hỏi Chinh việc này? Hay là Páo có tin tức gì về Mỷ?
Chinh đến cửa nhà Páo thì trời đã tối lắm rồi. Nhà Páo đốt mấy ngọn đèn lớn. Các con Páo đang thử váy áo mới súng sính. Bố Páo đang chụm đầu xem sách cũ gì đấy. Vợ Páo đang hì hục xay gạo làm bánh ăn tết. Nhìn nong gạo trắng muốt, cổ Chinh cứ nghèn nghẹn. Páo rót cho Chinh một bát nước lá. Páo bảo, nước này làm mát gan, giải độc trong rượu. Chinh uống chậm rãi và ngập ngừng hỏi về cái ảnh cô gái lúc chiều. Páo nói nhỏ, đủ để hai người nghe:
– Chuyện này có liên quan đến Mỷ hay không còn do cấp trên điều tra. Anh cứ tạm biết thế. Phải tin vào chúng tôi và chính quyền mới được.
Chinh hiểu, Páo nói thế ý là Chinh phải giữ kín chuyện, phải chờ đợi, phải tin tưởng. “Chúng tôi..” ở đây là ai vậy? Họ có biết là Chinh như ngồi đống than đống lửa? Chinh đã bỏ rượu, bỏ thịt ra để tiếp khách bao nhiêu lần hòng lần tìm ra tin tức gì đó của Mỷ, mà lạ thay, Mỷ biến nhất cứ như cái bong bóng tan vào trong nước. Hôm Chinh đến ủy ban xã, vừa thấy Chinh, tay chủ tịch xã đã lỉnh mất, tay bí thư thì rào đón. “Thế nào, đến có việc gì thế?”. Đấy, có ai ở Ngải Thầu này quan tâm đến việc vợ Chinh mất tích đâu. Ngay như lão Thào Chớ, rượu vào thì liến thoắng là đâu sẽ có đó nhưng hết hơi rượu là lão ta cũng quên tiệt. Có lần Thào Chớ còn rỉ tai Chinh. “Chuẩn bị tiền mà cưới đứa khác thôi, tìm sao được mà tìm. Mày đừng có tin thằng Páo hay thằng Sử, chúng nó tài cán gì đâu”. Chinh nhớ, ngày trước Sử mất trộm con trâu, một tháng sau còn tìm thấy và bắt Dìn, anh rể Chinh đi tù. Vậy mà Mỷ mất tích ba tháng, vẫn chưa tìm thấy là sao? Chắc là chúng nó không muốn đi tìm thôi. Hay tại Chinh chưa có lời đầu cuối, cũng chưa có chút gì đó giá trị biếu họ để làm quà, thì làm sao mà họ nhiệt tình với nhà Chinh được. Hay là họ vẫn còn định kiến chuyện ông nội Chinh làm phỉ? Ra đến sân, mùi bánh ngô, mùi rượu móc nhà Páo xực vào buồng phổi khiến Chinh như bị ngạt thở. Cảm giác cô quạnh, trống vắng như dồn, đuổi Chinh vào bức tường ẩm mốc, đổ nát. Một nhảng chân là bước qua, để đến với thế giới khác. Nơi ấy có con đàn bà khác, niềm vui khác. Thế mà Chinh dừng lại.
Ở nhà Páo về, Chinh vẽ ra trong đầu một kế hoạch và âm thầm thực hiện. Sau hôm Vần bị bắt, Chinh đã trở lại Lùng Vài tìm cái đầu lâu và cất vào hang Đùng Đeng. Chinh đã từng nghi ngờ Thào Sán Sẻn, Mã Thi Lục có liên quan đến sự mất tích của vợ mình. Rồi Chinh lại nghi ngờ Lẩu vì hành động của Lẩu rất lạ. Giờ, chuyện mà Páo mới kể khiến Chinh nghĩ đến việc vợ mình bị lừa bán. Dù đã muộn, Chinh vẫn vào nhà Đái. Đái đang ngồi dựa cột thở dài thở ngắn thì Chinh bảo:
– Mày nghĩ chị dâu đang ở đâu?
Đái thở dài, vẻ mệt mỏi, chán chường:
– Chỉ có thể là bị đứa nào đó thân thiết rủ sang bên kia mua sắm rồi bán luôn. Gần đây anh có nghe chị dâu bàn bạc việc sắm sửa gì đó không?
Nghe Đái nói vậy, Chinh giật mình, à lên một tiếng rồi chạy vội về nhà. Cả đêm đó Chinh không ngủ, thức đợi sáng. Chinh sợ nếu Chinh ngủ quên đi, sang mai tỉnh dậy sẽ quên mất câu chuyện Chinh cần nói. Trời mới mơ sáng, Chinh đã sửa soạn đi đâu đó. Trước khi đi, Chinh còn xẻo một cái đùi sau con lợn và cho vào lù cở, khoác đi.
* * *
Ba mươi tết, nhà Sử rất đông khách ở xa về. Toàn là bà con họ hàng bên kia dòng Na Lúc và Dìn Chin sang chơi. Tết đã có vẻ qua sân vào đến ngưỡng cửa mọi nhà rồi. Ai nấy mặt nét mặt vui vẻ, tươi tắn và diện bộ quần áo mới nhất, đẹp nhất. Đúng lúc mọi người đang chuẩn bị bắt đầu cuộc rượu thì Chinh xuất hiện. Chinh treo cái đùi lợn lên gác bếp nhà Sử như cái cách mà người ta vẫn làm với nhau khi thân thiết. Thấy mặt Chinh căng thẳng, và để mọi người bớt để ý, Sử gọi Chinh ra tảng đá giữa nương ngô cạnh nhà mà ngồi.
Khi chỉ còn hai người, Chinh mới dần dà kể câu chuyện về Mỷ, về cuộc hôn nhân lần thứ hai của Chinh. Hơn chục năm chồng vợ, lần đầu tiên Mỷ nói với Chinh về những chiếc răng vàng là vào hôm nhà Chinh bán đi con lợn một tạ nuôi hơn một năm mới được. Mỷ nói Mỷ rất thích hai cái răng bọc vàng thật như của Máy, vợ trưởng bản Thào Chớ. Chinh có nói rằng để qua tết sẽ nhờ vợ Thào Chớ đưa sang Kiều A để bọc răng. Thực ra là Chinh không muốn Mỷ giống vợ Thào Chớ hay bất cứ người đàn bà nào ở Mùa Sán. Nhưng Mỷ có vẻ thấy ba tháng là lâu quá. Và sau đó một phiên chợ là Mỷ mất tích. Sử đặt bàn tay lên vai Chinh, mắt nhìn thẳng vào ánh mắt bối rối của Chinh và nói:
– Đây là tin hết sức quan trọng, tôi sẽ báo lại với cấp trên để mở rộng điều tra, tìm kiếm. Anh hãy yên tâm, chăm sóc con cái thật tốt thay Mỷ. Kẻ gian có thể ở ngay bên cạnh chúng ta, trà trộn giữa chúng ta. Vậy nên, chuyện này, tuyệt đối anh không nên kể với ai!
Chinh đứng dậy, run bắn, từ chối cuộc rượu ở nhà Sử và vội vàng trở về Mùa Sán. Trong bụng Chinh nghĩ. Ở Mùa Sán này, kẻ nào chuyên qua lại với bọn bọc răng, trồng răng vàng người Kiều A thì Sử hẳn phải biết. Chinh nắm chặt tay, kiên nhẫn dằn xuống cơn giận đang trỗi dậy từ trong lồng ngực lan ra khắp mọi nơi trong cơ thể. Nhất là hai nắm tay và cái đầu.