38. CHÙM THƠ DỰ THI CỦA TRẦN KHOA VĂN

Trần Khoa Văn (sinh năm 1982, Nghệ An) là gương mặt thơ đương đại có hành trình sáng tác bền bỉ, đi từ thơ trữ tình, trường ca đến văn học thiếu nhi. Các tác phẩm của anh thường đặt con người trước những giới hạn của ngôn từ, ký ức và thế giới, với giọng điệu lắng sâu, suy tưởng. Bài thơ “Mảnh vỡ của đại dương” gợi mở một không gian liminal nơi hiện thực và nội tâm va chạm, đặt câu hỏi về tự do, lựa chọn và sự tồn tại của nghệ sĩ trong những “mảnh vỡ” của thế giới. 
Sinh năm 1982, tốt nghiệp Đại học Quốc gia Hà Nội, Trần Khoa Văn đang công tác tại Văn phòng Tỉnh ủy Nghệ An. Anh đã xuất bản: Khúc ngẫu ca (Tập thơ – giải thường Hội LHVHNT Việt Nam năm 2022), Thế giới là để khám phá (Sách thiếu nhi, 2023) Cánh chim trắng muốt (tập truyện ngắn, 2024), trường ca Quê hương (giải thưởng Văn học Chung một cơ đồ Việt Nam, 2025).
——
MẢNH VỠ CỦA ĐẠI DƯƠNG
Phía sau bức tường
Biển trải dài xanh thẫm dưới đám mây trắng
Rì rào tiếng sóng và thấp thoáng cánh chim Hải âu
Và phía xa hơn có thể những con tàu.
Người nghệ sỹ đã tìm thấy mảnh vỡ của đại dương
Qua khung cửa trên bức tường
Nơi đã từng có cánh cửa để ngăn mọi thứ cuốn ra biển
Hay ngăn biển trả lại thế giới?
Nghệ sỹ đã ghi lại mảnh vỡ của đại dương
Bằng khoảnh khắc trước khi anh ấy bước qua ô cửa
Chắc hẳn anh ấy sẽ không trốn chạy mà sống ở trong một vài mảnh vỡ
Thời gian phản chiếu sẽ không làm cho anh ấy già đi.
Và khi quay lại anh ấy sẽ thấy phía bên kia còn lại của bức tường
Bãi đất rỉ sét, bức tường loang lổ và đám mây xám xịt
Những cơn gió âm u không ngừng thổi
Từ các mảnh vỡ của thế giới.
(Bài thơ được lấy cảm hứng từ bức ảnh Liminal Space của nhiếp ảnh gia Benjamin Wolf)
NGÔN TỪ
Nếu thế giới chỉ còn lại một từ
Anh sẽ nói mãi từ em, em cũng nói từ anh
Điều này là không thể khác bởi vì nếu đánh đổi
Chúng ta sẽ chết trong cái tôi của chính mình.
Nếu thế giới chỉ còn lại hai từ
Hẳn nhiên chúng ta sẽ nói “anh” và “em”
Để dường như số phận chẳng thể tách rời khỏi nhau được nữa
Nhưng thế giới sẽ chìm vào im lặng bởi chẳng thể làm gì tốt hơn.
Nếu thế giới chỉ còn lại ba từ
Anh yêu em là một câu thật dễ dàng để nói
Nhưng một thứ sự thật trần trụi như vậy
Đâu thể cứ mãi thốt ra để rồi rơi vào vực thẳm nghi hoặc ngoài kia.
Nếu thế giới còn lại bốn từ
Chúng ta có quá nhiều lựa chọn mà chẳng có câu nào trọn vẹn
Lòng tham sẽ nổi lên, ai đó sẽ bập bẹ thêm từ mới
Thứ năm, thứ sáu, thứ bảy… xuất hiện sẽ treo ngược tất thảy lên cây thánh giá!
BÌNH MINH NÉM VÀO MẶT TÔI MỘT NẮM TAY ĐẦY KIẾN
– Federico García Lorca –
Bình minh rã đông
xám xịt
mùa Hạ đánh rơi tháng Sáu.
Những khuôn mặt nhợt nhạt
những bàn tay xù xì
giọng nói khô khốc ném bầy kiến túa ra.
Mùa vo tròn bám víu lẫn nhau
nhảy múa như đám lửa
trên đôi tay của nghệ sĩ flamenco
tung hứng đốt cháy ảo giác.
Lũ kiến với hình hài của các thiên hà
hỗn loạn trong trật tự tuyệt đối
cũng chỉ là thứ ảo giác
chuyên chực chờ bò ra từ tâm trí.
Chúng sẵn lòng đóng mọi vai diễn
chôn sâu vở kịch câm lặng
bởi không có cái chết nào
đang xảy ra nhưng chúng luôn hiện hữu.
Nguyên văn tiếng Anh: The morning throws fistfuls of ants at my face (trích từ bài “Gacela về một cái Chết thầm lặng/Gacela of the Dark Death” của F. G. Lorca)