29. CHÙM THƠ DỰ THI CỦA NGUYÊN NHƯ

Chùm thơ của Nguyên Như là tiếng nói trầm sâu về mùa xuân nơi cao nguyên và biên giới, nơi ký ức văn hóa, đời sống cộng đồng và tinh thần con người gặp nhau. Thơ Nguyên Như không tìm sự rực rỡ bề mặt mà kiên nhẫn lần theo mạch đất, mạch người: từ điệu hát Xư Thùn đang mai một, bếp lửa, nương lúa, đến dáng đứng canh sương của người lính cuối năm.
Nguyên Như (Lê Ngọc Dũng), dân tộc Thái, hiện sống và làm việc tự do tại Hà Nội, là hội viên Hội VHNT tỉnh Lâm Đồng, Hội VHNT các Dân tộc thiểu số Việt Nam và Hội Nhà văn Việt Nam. Anh đã xuất bản các tập thơ: Lưng lửng hồn (2021), Ngược tìm phía trước (2022), Chư B’Luk clu clâm (2023) và 4 năm liên tiếp (2020-2023) nhận giải thưởng cao của Tạp chí Nâm Nung, và một số giải thưởng văn học nghệ thuật của tỉnh Đắk Nông.
———
Ở LÀNG
nắng cao nguyên
sưởi rừng bằng ngọn sáng trẻ
người KơTu kể chuyện tượng gỗ
nhoi nhói mặt trống H’gơn căng đầy
mùa xuân ai đi tìm nguồn
nâng lên từng cánh nước
rót đầy rêu
ngói cũ trổ mầm
đó là đồi lúa dốc
mẩy từ nắng gần
chắc từ gió mới
xanh từ bazan
thổ vàng bàn tay mẹ
dáng vóc ấy mọc như dây rừng
tiếng hát theo trời
lời ru ngấm sâu đất sỏi
lặng thầm – bền bỉ
cuối chiều
bầy két xanh trở về làng làm dấu chân mây
cây nêu quạt gió xuân len cùng khói bếp
giấc mơ cội nguồn cất tiếng
thung lũng rền lên lạ lùng.
NGƯỜI HÁT XƯ THÙN* BÊN LỬA
thưa dần những loạt sương
trước tôi lẻ tẻ đào đá nở muộn
giống bếp lửa mùa đông
âm thầm nhưng không thể hiểu
những vết rạch nguệch ngoạc
tan trong ngọn
rực xanh
thì ra mùa xuân cũng lạnh
con trâu không sưởi lửa bà nhóm
nghiêng mình hứng tiếng sáo rơi
ông ngâm bài ca sông Âm
không gian của giọng hát run khàn trĩu nhẹ
họ rời đi
bỏ lại khúc tình bi sử
trời khuya se se tàn lửa
hương nếp bắt đầu len lỏi khỏi nhà
người vẫn hát xư thùn
hát trong lòng con cháu râm ran
tôi thấy tết xưa ùa quanh thân thể
từng nóc sàn sống dậy chân núI
người đàn ông luống trẻ rảo mờ cuối sông
ôm dư âm người cũ
rơm rớm gọi tình yêu.
*Là một điệu hát dân gian của đồng bào Thái, đây là một điệu hát giờ rất hiếm, đã mai một, hầu như các thế hệ sau ít biết đến.
CANH SƯƠNG
Hai lăm âm lịch
tru mắt thật khuya
biên giới co một đường cong ngụt núi
tháng chạp chớp mắt thay lời xa xỉ
lén hỏi chiếc lá
-nhà ta đón tết nhường nào
nghiêng bên trái là vết in vành mũ
bên phải báng súng đã hằn
trăng ngáp tầng lơ lửng
anh nghiêm tựa mây mùa bão
quan sát mỗi cử động ngoài luồng
dài quá đêm ơi!
ngõ nhà cài hoa mường tượng
dây cót không dừng theo sương
vẫn đứng
kim vừa chỉ 3 giờ 20 phút sáng
rộng thênh ca gác cuối năm
chẳng ánh sao
ngắt lạnh
chiếc bóng tuổi xanh uy nghi kiêu hãnh
chọn lựa những lắng lo vạm vỡ
có gì đâu
ngoài dũng khí thuở nào.