“Ngày tre nở hoa” là bài thơ giàu chất tự sự của Đậu Sỹ Nguyên, viết về hành trình trở về sau những bôn ba, hoài nghi và tổn thương. Qua hình ảnh làng quê, dòng sông, cánh đồng và dáng mẹ đứng chờ, bài thơ khắc họa sâu sắc nỗi nhớ nhà, khát vọng bình yên và sự thức tỉnh muộn màng về những giá trị giản dị nhưng bền vững của đời sống: gia đình, cội nguồn, yêu thương.
NGÀY TRE NỞ HOA
Sớm nay giữa thị thành rưng rức
Nắng mùa đông giả lập mùa xuân
Ta như kẻ bù nhìn rơm cuối vụ
Mê nón rách bươm vẫn đau đáu ngóng về làng
Ta đã ngược những dốc dài Tuần Giáo
Thấy hoa đào trái mùa khe khẽ nở trong sương
Trong phút chốc lồng ngực ta khóc nấc
Trăng chảy xuống đám cây côi cút bên đường
Ta đã từng hoài nghi về những yêu thương
Gặm nhấm đức tin thành tổ mối
Cuộc đời ta đã từng là cánh đồng trải tràn bóng tối
Vùng vẫy bắt loài đom đóm thêu dệt một thảm hoa
Cô độc ta vùi vào lòng sông Đáy
Sông Đáy duềnh lên một nỗi nhớ nhà
Lúa vẫn tha thiết nảy mầm trên những cánh đồng xa
Ta kiệt sức trở về trầy xước thịt da
Mong vá víu lại đời mình dưới mái ngói rêu màu trầm tích
Vệt khói non bò theo con đường đất
Bụi lem nhem đoán lối về nhà
Thấp thoáng ở kia rồi dáng mẹ đứng chờ ta!
Sau nửa cuộc đời con mới kịp nhận ra
Nguôi cơn khát chỉ một ngụm nước chè xanh là đủ
Đi vạn nơi xa xôi không bằng ba bước chân bước qua bậu cửa
Ở giữa thiên hạ một trăm năm không bằng bên mẹ một ngày
Như đứa trẻ vui bàn chân đất
Con nhảy lò cò giữa sân và ca hát
Trong một sớm xuân về hoa bay bay…
