Ngô Thanh Vân sinh năm 1981, quê Nghệ An, hiện sống và sáng tác tại Gia Lai. Chị là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội VHNT các Dân tộc thiểu số Việt Nam và Hội VHNT tỉnh Gia Lai. Đã xuất bản nhiều tập thơ, truyện ngắn, tản văn và có các giải thưởng văn chương.
Chùm thơ dự thi là ba lát cắt cảm xúc đan cài giữa riêng – chung, gia đình – cộng đồng, hậu phương – tiền tuyến. Từ mâm cỗ Tết lặng thầm của người vợ lính đến nghi lễ đặt tên đầu đời, từ men rượu cần đến sắc màu thổ cẩm mê hoặc, thơ mở ra một thế giới vừa linh thiêng vừa đời thường, nơi khát vọng bình yên và niềm tin vào sự sống được nâng niu bằng ngôn ngữ mộc mà giàu nhạc tính.
TRƯỚC MÂM CỖ GIAO THỪA
Trước mâm cúng giao thừa
thành kính khấn mời tổ tiên về cùng sum họp
một năm, mười năm, hai mươi năm… năm nào cũng một bóng một hình bên mâm cỗ tết
em nén tủi thân dằng dặc đợi chờ
con chẳng đủ đầy ngày tháng tuổi thơ
khi thấy mẹ gánh vai nào cũng mỏi
tự biết lớn khôn mà không đòi hỏi
cha đưa đến trường
cha đón buổi học tan
bao cuộc vui chưa vẹn đã vội vàng
điện thoại reo giữa lưng chừng đêm vắng
con quen rồi vạn lần cha lỗi hẹn
tay quệt ngang giấu nhẹm giọt tủi hờn
em cũng quen mỗi lần quờ tay sang bên
chỉ hụt hẫng bơ vơ cùng lạnh lẽo
thương mình đơn côi thương anh lầm lũi
thấm đủ vui buồn hạnh phúc chia đôi
màu áo xanh lặng lẽ giữa cuộc đời
bình yên xóm làng đổi hy sinh mẹ già con thơ vợ trẻ
quân lệnh như sơn chân anh bước trùng trùng sóng bể
chút chạnh lòng em gánh cả hậu phương
mâm cỗ gia tiên
mâm cỗ giao thừa
em thắp thay anh nén nhang thờ tiên tổ
run run giữa linh thiêng trời đất
ước nguyện yên bình không chỉ của riêng nhau.
LỄ THỔI TAI (*)
Nghi lễ đã bày ra
cồng đã ngân
chiêng đã tấu
cần rượu ấm tay người
sàn nhà rậm rịch vòng xoang
lửa đã khơi
than đã nồng
cơm đã chín
thịt đã sẵn
tiếng nói cười khua động rừng già thức dậy
Yang (**) ơi
đứa trẻ vừa rời bụng mẹ
bú căng bầu sữa
no nê giấc ngủ ngoan hiền
lễ vật đã bày ra
Yang nhận lấy
ban cho nó sức khoẻ như trâu
lớn nhanh như thổi
vạm vỡ
oai hùng
làm con đầu đàn dẫn lối
sải bước qua trăm sông nghìn suối
trăm núi nghìn đồi
Yang ơi
cây nêu cao vút đầu người
thần linh về chứng kiến
thổi vào tai lời tốt
buộc sợi chỉ đầu đời
tiếng khóc thành tiếng cười
ban cho con tên đẹp
cồng chiêng mừng rộn rã
vòng xoang nhịp vòng xoang
chum choé dậy men rừng
lửa hừng theo tiếng hát
nghi lễ đã bày ra
đứa trẻ rồi sẽ lớn
mang bao nhiêu ước vọng
từ khởi nguồn hôm nay.
(*) Lễ thổi tai (người Ê Đê, Bahnar, Jrai, M’Nông… ở Tây Nguyên): đây là nghi thức đầu đời của một số đồng bào dân tộc ở Tây Nguyên; đứa trẻ sinh ra (từ 1 tháng đến dưới 2 tuổi, tuỳ nơi – tham khảo một số tài liệu) sẽ được đặt tên và cầu phúc. Đứa bé sẽ được cho một số hiện vật (lưỡi cuốc, lưỡi rìu chuỗi hạt, bông…) để tự cầm nắm để đoán mệnh về sau.
(**)Yang:(Giàng, Yàng): thần linh.
LẠC MIỀN THỔ CẨM
Rực rỡ đằm sâu
bắp chân thon tua rua làn làn thổ cẩm
lửa rừng rực đâu bằng mắt sơn nữ thăm thẳm rừng già
em mang bí mật vào vòng xoang nhịp nhàng đong đưa quyến rũ
những cánh tay nâu
múa vào không gian lễ hội
ôi những đôi tay trần mê mải
vít cong cần rượu dậy men
lỡ một nhịp chân
tôi lạc vào bung biêng cồng chiêng ngân vọng
ngực thiếu nữ như đồi bát úp
trượt chân kẻ khờ
ngơ ngẩn những đường cong
đừng châm thêm nữa
cang (*) này tôi đã cạn
đứ đừ trong nghiêng ngả môi cười
em giấu gì sau sắc màu rực rỡ
lá biết nồng cho bao kẻ ngất ngây
nhỡ một lần đi lạc
thổ cẩm trói mắt người
say một lần mê mải
cả một đời hoang mang.
(*) Cang: dụng cụ để đo lượng rượu cần mà người uống đã hút từ trong ghè rượu, được làm từ tre.
——
